Actief leren & ervaren
Met onze complete lesmethodes voor het vo en mbo
Terugblik Burgerschapsdag 2025: “maak het gesprek niet te zwaar”
Soms levert een congres precies op wat je nodig hebt: inzichten die blijven hangen. LesLab’s Stijn en Freddy bezochten in november 2025 de Burgerschapsdag van het Expertisepunt Burgerschap. Het hoofdonderwerp? Online seksueel grensoverschrijdend gedrag. Wat we mee naar huis namen? Input voor een nieuw hoofdstuk binnen Blauwdruk Burgerschap én een belangrijke boodschap van studenten: heb het er gewoon over, maar maak het niet te zwaar.
De Burgerschapsdag is een conferentie voor iedereen die werkt aan eigentijds burgerschapsonderwijs in het mbo. Het plenaire deel werd verzorgd door oud-politica Mariëtte Hamer, tegenwoordig actief als Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld.
Zij nam ons mee in de dilemma’s waar jongeren én volwassenen dagelijks mee te maken hebben: de normalisering van dickpics, groepsdruk, het massaal doorsturen van beelden en de enorme impact daarvan op jongeren. Het blijft niet online; het gaat mee naar school, naar huis, naar jezelf. Soms met heftige gevolgen. En daarom een dés te belangrijker thema om te behandelen tijdens de burgerschapslessen.
Blijven zoeken naar de juiste vorm
In gesprek met studenten op de Burgerschapsdag, hoorden we hoe snel grenzen vervagen en hoe lastig het is om iets te zeggen als de groep zwijgt, als het gaat om seksueel grensoverschrijdend gedrag. Hun eerlijkheid liet zien dat onze bestaande structuren en systemen soms net naast hun leefwereld landen. Vertrouwenspersonen en protocollen zijn belangrijk, maar jongeren zoeken daarnaast ook herkenning, nabijheid en veilige peers.
De plek om dit te bespreken: de burgerschapsles. Mariëtte Hamer schetste het krachtig: dit thema gaat om veiligheid, maar net zo goed om emancipatie. Steeds meer jongeren – vrouwen en mannen – spreken zich uit. Niet omdat grensoverschrijdend gedrag nieuw is, maar omdat de tolerantie ervoor verandert. Dat vraagt ruimte in de lessen burgerschap en binnen scholen: ruimte om te praten over macht, over aanval en verdediging, over grenzen stellen én bewaken. Want online gedrag is geen bijzaak, het ís burgerschap.
En de juiste vorm om dit te bespreken, is door in de leefwereld van de jongeren te kruipen. Want jongeren hebben meer nodig dan vaardigheden alleen. Ze hebben een veilige setting nodig waarin online ervaringen gedeeld mogen worden. Waar ze woorden vinden voor wat ze meemaken en handvatten voor wat ze kunnen doen.
Inspiratie voor nieuw hoofdstuk Blauwdruk Burgerschap
Wat jongeren bezighoudt verwerken we razendsnel in onze methodes. Zo gaf deze Burgerschapsdag de handvatten om onze inzichten direct in het nieuwe hoofdstuk van Blauwdruk Burgerschap te implementeren, waar seksueel grensoverschrijdend gedrag centraal staat. In het hoofdstuk ‘Seks en grenzen’ leren jongeren over wederzijds respect, het stellen van grenzen, het herkennen van (seksueel) overschrijdend gedrag en het belang van communicatie in relaties. Docenten krijgen handvatten om dit lastige thema te bespreken, zonder dat het té zwaar wordt.
Want een student verwoordde het scherp toen Stijn vroeg wat docenten kunnen doen tijdens de lessen: “Heb het er vaak over. Maak het gesprek gewoon, niet zwaar.” Jongeren voelen heus wel hoe serieus het onderwerp is, maar als de toon loodzwaar wordt, klapt het gesprek dicht. Tegelijk mag het ook weer niet normaliseren. Precies daartussen ligt het echte werk: ruimte creëren waarin iets gezegd kán worden. En dát is wat wij doen binnen Blauwdruk Burgerschap.
Blijven luisteren, blijven leren
Wat deze dag opnieuw bevestigde: de echte lessen komen niet alleen uit lezingen, maar uit gesprekken met jongeren zelf. Zij laten zien waar de spanning zit, waar het schuurt, waar de drempels liggen. Als ontwikkelaars van burgerschapsmethodes zien we dat als onze kernopdracht: blijven aansluiten op het echte leven en blijven zoeken naar vormen die werken.
Meer weten?
Benieuwd hoe we dat aanpakken binnen Blauwdruk Burgerschap? Lees meer over onze methode of vraag direct een demo aan!