Actief leren & ervaren
Met onze complete lesmethodes voor het vo en mbo
LesLab on the road: Vijftig tuiniers in de aula voor LOB-training
Stijn is ontwikkelaar bij LesLab en geeft regelmatig trainingen op scholen die met onze methodes aan de slag gaan. In deze blog doet hij verslag van zijn bezoek aan Visio in Amsterdam en het Gentiaan College in Apeldoorn, waar teams zich klaarmaken om gerichter met LOB aan de slag te gaan in hun mentorlessen en begeleidingsuren.
Vijftig docenten in de aula. Zo’n grote groep had ik nog nooit tegelijk met één training aan de slag gezet. We begonnen bij onszelf. Wat wilde jij worden toen je 13 was? Waar wil je nu naartoe? En wie of wat heb je nodig om daar te komen?
Vragen die je je leerlingen vaak stelt, maar zelf zelden beantwoordt. Terwijl het voor docenten net zo goed geldt: een loopbaan kies je niet in één keer. Die groeit door te doen en erover te praten.
Als oud-loopbaanbegeleider herken ik het moment maar al te goed. De beroepenmarkt is geweest, de folders liggen op tafel, en in het gesprek daarna blijft het stil. “Wat heb je gezien?” “Weet ik niet.” Je hebt een activiteit georganiseerd, maar nog geen ervaring opgedaan.
Op een congres van het Expertisepunt zei Tanja Jadnanansing laatst iets wat me is bijgebleven: leerlingen zijn al complete mensen. De vraag is dus niet wat ze nog over zichzelf en de wereld moeten leren, maar wat wij daaraan kunnen toevoegen.
Met die bril was ik de afgelopen weken te gast bij twee scholen die met Proeftuin werken voor leerlingen die net wat meer nodig hebben. Beide keren draaide het om hetzelfde: goed kijken wat een leerling aankan, en waar zijn nieuwsgierigheid zit.
Kijken wat kan
In Amsterdam was ik te gast bij Visio, dat kinderen en jongeren met een visuele beperking ondersteunt. Mensen van Visio-scholen uit het hele land schoven aan. De Visio-school in Grave werkt al heel lang met Proeftuin, voor loopbaanleren maar zeker ook voor sociale vaardigheden en studievaardigheden. Onze ambassadeur uit Grave vertelde hoe hij ermee werkt met zijn leerlingen.
Wat me bijbleef: juist voor deze leerlingen is het zo waardevol om te kijken wat kan, wat minder kan en waar de nieuwsgierigheid zit. Daar hebben we echt over doorgepraat, met herkenbare voorbeelden uit de praktijk. Inmiddels zijn al deze scholen gestart met een eerste pilot.
Begin bij de uitstroom
Terug naar de aula van het Gentiaan College in Apeldoorn, een school voor voortgezet speciaal onderwijs. Hier gaf ik de training Focus op LOB. Eerder vertelden we vaak hoe je de methode inzet. Deze keer ging het over LOB zelf: hoe zet je een loopbaanlijn neer, en hoe werk je met leerlingen aan die thema’s?
Op een oogstmuur maakten we de vijf loopbaancompetenties concreet. Welke activiteiten bieden we al aan? Wat doen we structureel, wat soms, en waar zit een gat? Zo werd zichtbaar hoeveel er al gebeurt.
De belangrijkste les: begin bij de uitstroom, niet bij de methode. Waar gaan onze leerlingen naartoe? Welke bedrijven zitten in de regio? En wat zie je als je nu naar je leerlingen kijkt: hoe compleet zijn ze al, en wat kun jij daaraan toevoegen?
Het was mooi om te zien hoe gedreven deze docenten aan de slag gingen. Elke tafel had zo zijn eigen manier van samenwerken en van kijken naar hun leerlingen.
Zonder gesprek blijft een ervaring een activiteit
Het Gentiaan College werkt met leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Voor hen is de vraag “wat wordt er nu van mij verwacht?” soms al groot genoeg. Terugblikken op iets van vorige week kan spannend zijn. Dat is toch al geweest? Waarom moet je dat van mij weten?
Daarom kijk je hier anders naar LOB:
- Je benoemt ervaringen op het moment zelf, en koppelt ze aan kwaliteiten.
- Je oefent netwerkvaardigheden terwijl het gebeurt.
- Je voert de loopbaandialoog volgens een vaste structuur.
Die dialoog oefenden we in drietallen: een leerling, een docent en een observator. De gouden tip: vul niet in. Vat samen en vraag: “Klopt dat?” Er kwamen heel veel mooie gesprekken uit. En daar gaat het om.
De docent als tuinier
De school gaat nu in de volle breedte kijken welke LOB-activiteiten er al zijn, en maakt ruimte en tijd voor een loopbaanlijn met Proeftuin. De werkvormen en lespresentaties gebruiken ze als bouwstenen. Zo kiezen ze zelf wat past bij hun leerlingen, bij de tijd en bij de ruimte.
De docent als tuinier: jij zorgt voor goede grond, water en licht. Een veilige plek, ervaringen en gesprekken, en een blik op de wereld van werk. De leerling groeit zelf.
Zelf aan de slag?
De training Focus op LOB duurt zo’n twee uur en is altijd op maat van jullie school. Wat je doet:
- beginnen bij jezelf: wat wilde jij worden?
- de vijf loopbaancompetenties concreet maken op een oogstmuur
- de lijn van Later uitzetten: van meelopen in de buurt tot kiezen voor een vervolgopleiding
- de loopbaandialoog oefenen
- een tuinplan maken: wie doet wat, en wat vieren we?
Je gaat naar huis met drie vragen: wat zaai jij morgen? Wie zorgt voor de borging van deze lijn? En waar willen we volgend jaar staan?
Ik ging zelf extra trots naar huis, met een pakketje heerlijke kaasjes, worstjes en sapjes onder mijn arm. Dank je wel, Gentiaan College, voor de uitnodiging. En dank aan Visio voor het mooie gesprek in Amsterdam!
Stijn van Oers
Ook Focus op LOB op jouw school?
We kijken graag mee naar een training op maat voor jouw team.